درمان ریشه یا عصبکشی (Root Canal Therapy) روشی است که برای نجات دندانی به کار میرود که پالپ داخلی آن دچار التهاب یا عفونت شده است. پالپ دندان شامل بافت نرم داخل کانالهای ریشه است که عروق خونی، اعصاب و بافت همبند را در خود دارد و تغذیهکننده دندان است. وقتی به دلیل پوسیدگی عمیق، شکستگی یا آسیب، باکتریها وارد پالپ شده و آن را عفونی میکنند، التهاب و درد شدید رخ میدهد که پر کردن ساده دندان دیگر پاسخگو نیست و نیاز به درمان ریشه وجود دارد.
مراحل درمان ریشه دندان:
معاینه و تصویربرداری: با عکس رادیولوژی و گاهی CBCT وضعیت دندان و کانالها بررسی میشود.
بیحسی موضعی: برای جلوگیری از درد در طول درمان، بیحسی در ناحیه دندان انجام میشود.
دسترسی به پالپ: دندانپزشک بخشی از تاج دندان را باز میکند تا به کانالهای ریشه دسترسی پیدا کند.
برداشتن پالپ عفونی: بافت پالپ عفونی یا مرده کاملاً خارج میشود.
تمیز کردن و ضدعفونی: کانالهای ریشه با وسایل مخصوص و محلولهای ضدعفونیکننده کاملاً پاکسازی میشوند.
پر کردن کانالها: فضای کانالها با مواد زیستسازگار مانند گوتاپرکا پر و مهروموم میشود تا از عود عفونت جلوگیری شود.
بازسازی تاج دندان: پس از درمان ریشه، دندان با پرکردگی دائمی یا روکش ترمیم میشود تا استحکام و عملکرد خود را حفظ کند.
درمان ریشه به حفظ دندان آسیبدیده کمک میکند، درد را برطرف میسازد و از کشیدن دندان جلوگیری میکند. این روش موفقیتی بالای ۹۰ درصد دارد و بسته به شرایط ممکن است یک یا چند جلسه طول بکشد.
طول دوره درمان ریشه یا همان عصبکشی به عواملی مانند نوع دندان (جلویی یا آسیایی)، شدت عفونت، تعداد کانالها و مهارت متخصص بستگی دارد.
به طور کلی:
درمان ریشه برای دندانهای تکریشه (مانند دندانهای جلویی) معمولاً ۴۵ تا ۶۰ دقیقه زمان میبرد.
برای دندانهای چندریشه (مثل دندانهای مولر یا آسیایی) درمان ممکن است ۹۰ دقیقه تا ۲ ساعت طول بکشد.
در مواردی که عفونت دندان شدید باشد، درمان در دو جلسه انجام میشود؛ جلسه اول برای تخلیه عفونت و جلسه دوم برای پر کردن کانالها پس از ۱ تا ۲ هفته فاصله.
در هر جلسه:
ابتدا بیحسی موضعی تزریق میشود، سپس پالپ یا بافت عفونی از کانالها خارج میشود.
دندان ضدعفونی و با مواد مخصوص (گوتاپرکا) پر شده و پانسمان موقت قرار میگیرد.
مدت زمان هر جلسه از ۳۰ تا ۹۰ دقیقه بسته به تعداد کانالها متفاوت است.
پس از درمان، معمولاً در طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت حساسیت یا درد خفیف وجود دارد که طبیعی است و با دارو رفع میشود. روکش نهایی معمولاً ۱ تا ۲ هفته بعد از پایان عصبکشی انجام میشود.
